DOLAR 16,3943 0.25%
EURO 17,5784 -0.01%
ALTIN 979,170,70
BITCOIN 475823-0,57%
Gaziantep
26°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Türkiye ekonomisi kontrolden çıktı mı?

Türkiye ekonomisi kontrolden çıktı mı?

ABONE OL
Mart 15, 2022 15:39
Türkiye ekonomisi kontrolden çıktı mı?
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Olmak ya da Olmamak

Mehmet Bedri Gültekin

Türkiye ekonomisi kontrolden çıktı mı?

Son günlerde gerek içerde gerekse dışarda çok sayıda yorumcu, Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu durumu özetle bu sözlerle değerlendiriyor.

Altı ay içinde benzin ve motorin fiyatlarının üç katına çıkması, neredeyse her gün yapılan yeni zamlar, alelade bir krizin ötesinde bambaşka bir durumla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Ukrayna’da yaşanan savaş, kabul; olağanüstü bir durumdur ve bu sözkonusu ülkelerin hem komşularımız olmaları hem de Türkiye ekonomisi açısından önemli girdilerin temin edildiği ülkeler olmaları açısından yaşanan savaş, elbette Türkiye ekonomisini olumsuz anlamda etkileyecekti.

Ama enflasyonun yüzde yüzleri geçtiği, bugün yaşanan sıkıntıların en önemli nedenlerinden birinin özelleştirmelerle kamu ekonomisinin tasfiye edilmiş olduğu ortaya çıkmışken, elde kalan son kamu varlıklarının da haraç mezat elden çıkarılmaya çalışıldığı, milletin büyük çoğunluğu büyük bir hızla yoksullaşırken iktidar yandaşı çok küçük bir azınlığın servetlerini katladığı durumda, ekonomide yaşanan kırılmanın özel nedenleri vardır.

Bu nedenler doğrudan doğruya AKP iktidarından kaynaklanmaktadır. En önemlisi, piyasalar; iktidarın durumu düzeltebileceğine olan güvenini kaybetmiştir.

ENERJİ ÖRNEĞİ

Ekonominin kontrolden çıkışı gerçeği üzerine çok kanıt gösterilebilir. Ama son günlerin en çok konuşulan ve halkı en yakından ilgilendiren enerji konusundan hareketle olayı açıklamak mümkündür.

Bilindiği üzere son 35 yıldır gündemimizde olan ve AKP iktidarı döneminde doludizgin uygulanan özelleştirmeler, enerji üretimi ve dağıtımını da kapsamıştır. Bugün artık sıradan tüketici olan hane halkından küçük esnafa, çiftçimizden küçük ve orta sanayiciye kadar halkımızın yüzde 90’ınından fazlasını yakan elektrik faturalarının arkasında şöyle bir gerçeklik bulunmaktadır:

Elektrik üretiminin yüzde 80’i özel sektörün elinde… AKP iktidarı son olarak iki santralin daha özelleştirilmesini gündemine aldı. Yani devletin elektrik üretimindeki payı daha da azalacak.

Elektrik dağıtımı ise tamamen özel sektörde. Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmış durumda ve dağıtım, aslan payı yandaşlara olmak üzere tamamen özelleştirilmiş. Güney Marmara bölgesinde olduğu gibi bunlardan bazılarının yabancılara satışına da başlanmış durumda.

Kısacası elektrik üretimi ve dağıtımında Osmanlı dönemine geri dönmüşüz. 

Elektrikteki özelleştirmenin en çarpıcı yanı ise şurada: Devlet ürettiği yüzde 20 elektriği, kilovat saatini 32 kuruştan dağıtım şirketlerine satıyor. Dağıtım şirketleri ülkenin ihtiyacı olan geri kalan yüzde 80’i ise spot piyasadan 150 kuruş fiyatla temin ediyorlar.

Elektrik üretenlerin önemli bir kısmının aynı zamanda dağıtım şirketlerini ellerinde tutanlar olduğundan şüphe yok.

Kısacası devletin 32 kuruşa mal edip sattığı elektriği, özel şirketler 150 kuruştan kendi dağıtım şirketlerine satıyorlar. Onlar da 137 kuruştan meskenlere, diğer alıcılara ise (işyerleri ve sanayi) 206 kuruştan veriyorlar.

32 kuruş nerde, 150 kuruş nerde?

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.